Japonska   ---   KONSTYTUCJA 3 - MAJA  ---  Polska

Konstytucja Japonii (jap. Shinjitai: 日本国憲法 Kyūjitai: 日本國憲法, Nihon-Koku Kenpō?) to najważniejszy akt prawny (ustawa zasadnicza) Japonii, uchwalony w dniach 6-7 października 1946 przez Zgromadzenie Narodowe (wówczas składające się z Izby Arystokracji i Izby Reprezentantów), zatwierdzony przez cesarza Hirohito 7 listopada 1946 i obowiązujący od 3 maja 1947 roku. Konstytucja składa się z preambuły i 103 artykułów ujętych w 11 rozdziałach.
 

Konstytucja zapewnia parlamentarny system rządów, w którym dziedziczny monarcha jest „symbolem Państwa i jedności Narodu“ i sprawuje wyłącznie funkcję reprezentacyjną. Władza ustawodawcza należy do dwuizbowego Zgromadzenia Narodowego wybieranego w wyborach powszechnych; władzę wykonawczą pełni rząd z premierem na czele. Władza sądownicza należy do Sądu Najwyższego, 8 sądów wyższych oraz sądów okręgowych i rodzinnych.
 

Konstytucja Japonii ze względu na swój antymilitarystyczny charakter, wyrażający się w artykule 9., zgodnie z którym Japonia wyrzeka się prawa do wojny, nazywana bywa pokojową konstytucją (jap. 平和憲法, Heiwa-Kenpō?). Powstała w czasie okupacji Japonii po II wojnie światowej i miała za zadanie zastąpić militarystyczną konstytucję Meiji, ustanawiając monarchię konstytucyjną zamiast monarchii absolutnej. Od momentu podpisania jej przez cesarza Hirohito nie była nigdy zmieniana.

 

http://pl.wikipedia.org/wiki/Konstytucja_Japonii

Konstytucja 3 maja (właściwie Ustawa Rządowa z dnia 3 maja) – uchwalona 3 maja 1791 roku ustawa regulująca ustrój prawny Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Powszechnie przyjmuje się, że Konstytucja 3 maja była pierwszą w Europie i drugą na świecie (po konstytucji amerykańskiej z 1787 r.) nowoczesną, spisaną konstytucją. Niektórzy uznają jednak konstytucję Filipa Orlika z 1710 r. lub konstytucję korsykańską z 1755 r. za pierwszą na świecie, a tym samym amerykańską za drugą i polsko-litewską za trzecią.
 

Konstytucja 3 maja została ustanowiona ustawą rządową przyjętą tego dnia przez sejm. Została zaprojektowana w celu zlikwidowania obecnych od dawna wad systemu politycznego Rzeczypospolitej Obojga Narodów i jej złotej wolności. Konstytucja wprowadziła polityczne zrównanie mieszczan i szlachty oraz stawiała chłopów pod ochroną państwa, w ten sposób łagodząc najgorsze nadużycia pańszczyzny. Konstytucja zniosła zgubne instytucje, takie jak liberum veto, które przed przyjęciem Konstytucji pozostawiało sejm na łasce każdego posła, który, jeśli zechciał – z własnej inicjatywy, lub przekupiony przez zagraniczne siły, albo magnatów – mógł unieważnić wszystkie podjęte przez sejm uchwały. Konstytucja 3 maja miała wyprzeć istniejącą anarchię, popieraną przez część krajowych magnatów, na rzecz egalitarnej i demokratycznej monarchii konstytucyjnej. W tym samym czasie przetłumaczono Konstytucję na język litewski.
 

Przyjęcie Konstytucji 3 maja sprowokowało wrogość sąsiadów Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Podczas wojny w obronie konstytucji, Polska zdradzona przez swojego pruskiego sprzymierzeńca Fryderyka Wilhelma II została pokonana przez Imperium Rosyjskie Katarzyny Wielkiej, sprzymierzonej z konfederacją targowicką – spiskiem polskich magnatów przeciwnych reformom osłabiającym ich wpływy. Pomimo tej klęski i późniejszego II rozbioru Polski, Konstytucja 3 maja wpłynęła na późniejsze ruchy demokratyczne w świecie. Po utracie niepodległości w 1795, przez 123 lata rozbiorów, przypominała o walce o niepodległość. Zdaniem dwóch współautorów, Ignacego Potockiego i Hugona Kołłątaja była "ostatnią wolą i testamentem gasnącej Ojczyzny".

Konstytucja 3 Maja 1791 roku  / Jan Matejko, 1891
Olej na płótnie 247 × 446 cm

http://pl.wikipedia.org/wiki/Konstytucja_3_Maja_1791_roku